biografie

foto: MEC

Toen grootmeester Machgielis (Max) Euwe (1901 – 1981) in 1935 wereldkampioen werd, vond hij het belangrijkste van zijn overwinning dat: ‘… het schaakspel supporters gewonnen heeft’. Na de match om het wereldkampioenschap was het ledental van de Nederlandse schaakbond gestegen van vierduizend naar twaalfduizend en werden er nieuwe schaakclubs opgericht.

Euwe won van schaakprofessional Alexander Aljechin in een match over dertig partijen die werden gespeeld in verschillende Nederlandse plaatsen. Na de laatste partij, in het Amsterdamse Bellevue Theater, stroomde het Leidseplein vol met enthousiaste supporters. Euwe’s overwinning kwam als een verrassing. Hij behoorde weliswaar sinds 1927 tot de wereldtop (nadat hij een tweekamp tegen dezelfde Aljechin nipt verloor), maar was amateur. In 1928 werd hij amateurkampioen en hij was de enige amateur die wereldkampioen is geworden. Nationale successen behaalde Euwe al eerder, hij was twintig toen hij voor het eerst het Nederlands Kampioenschap won. Tussen 1921 en 1956 veroverde hij die titel twaalf keer.

Vanaf 1918 studeerde Euwe wiskunde aan de UVA in Amsterdam. In 1923 behaalde hij cum laude zijn doctoraal. Hij werd wiskundeleraar aan een HBS in Rotterdam en daarna aan het Gemeentelijk Meisjeslyceum in Amsterdam. In 1926 promoveerde hij, opnieuw cum laude. Na 1950 wijdde Euwe zich aan de opkomende informatica. Vanaf 1956 was hij wetenschappelijk adviseur van de Amerikaanse firma Remington Rand, waar hij bijdroeg aan de ontwikkeling van de computer. Van 1959 tot 1963 was hij directeur van het Studiecentrum Automatische Dataverwerking. In 1964 werd Euwe hoogleraar informatica aan de Katholieke Hogeschool in Tilburg en buitengewoon hoogleraar aan de Nederlandse Economische Hogeschool van Rotterdam. Hij was de eerste hoogleraar in de Methodologie van de Automatische Informatievoorziening.

Nadat Euwe in 1937 zijn wereldtitel weer had moeten afstaan aan Aljechin, bleef hij een promotor van de schaaksport. Euwe schreef talloze schaakboeken en -artikelen die wereldwijd zijn gepubliceerd. Bekende titels zijn: Oom Jan leert zijn neefje schaken (1936); Oordeel en plan (1952); Meester tegen amateur (1963) en de 12-delige serie met openingstheorie.

Van 1970 tot 1978 was Euwe voorzitter van de wereldschaakbond FIDE. In die hoedanigheid redde hij de beroemde match tussen Robert Fischer en Boris Spassky in Reykjavik in 1972. Hij maakte talloze buitenlandse reizen om de belangstelling voor het schaken te vergroten. Het aantal landen dat zich aansloot bij de wereldschaakbond nam snel toe, vooral door aanmeldingen uit Azië en Afrika.

Partijen

Bekijk een partijselectie van Max Euwe.

Euwe in beeld en geluid

Door het Max Euwe centrum is een compilatie gemaakt van historisch beeld- en geluidsmateriaal uit de periode 1935 tot en met 1981.

Max Euwe Centrum

Na Euwe’s overlijden werd de Stichting Max Euwe Centrum opgericht met het doel de nagedachtenis aan Euwe, zijn werk en betekenis voor het schaken levend te houden. Dit leidde in 1986 tot de opening van het Max Euwe Centrum op het Max Euwe Plein (naast het Leidseplein) in Amsterdam.